Cookies

Gemma Steeman — Wed, 19 Jun 2019 15:02:21 +0000

Cookies zijn kleine bestandjes die op je computer worden gezet als je op internet surft. Bijna elke website plaatst cookies. Cookies zijn een soort spionnen. Ze volgen je (ook op andere websites) en onthouden wat jij allemaal doet.

Spionnen, dat klinkt niet best. Dat klopt. Cookies bedreigen je privacy. Toch zijn ze ook handig.

Hoe dat zit, lees je hieronder.

Wat weet jij van cookies? En: wat weten cookies van jou?

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine bestandjes die op je computer, tablet of telefoon worden opgeslagen. Dat gebeurt elke keer als jij een website bezoekt.

Kom je later weer op die website? Dan weet de cookie dat je al eerder bent geweest.

In de doe-opdracht (zie hieronder ↓) wordt het zo uitgelegd: cookies zijn een soort broodkruimels. Net als uit het sprookje van Hans en Grietje. Sterker nog, zo komen ze aan hun naam! Iedere broodkruimel is een kleine informatiekruimel over jou. Al die kruimels bij elkaar vertellen de eigenaar van de website wie jij bent en wat je leuk vindt.

De voor- en nadelen van cookies

Dat ligt aan de cookie. Er zijn er namelijk verschillende soorten. We leggen ze hieronder uit.

1.Cookies die worden gebruikt voor reclame

Als de eigenaar van een website weet waar jij van houdt, kunnen ze reclame laten zien die bij jou past. De kans dat je dan iets koopt, is groter.

Voordeel: best handig, je krijgt geen advertenties te zien die je niet interesseren
Nadeel: de gegevens die worden verzameld in de cookies, worden vaak verkocht aan andere bedrijven. Je privacy is in gevaar en andere mensen verdienen geld aan jouw surfgedrag.

Cookies die worden gebruikt om reclame te laten zien, noemen we third-party cookies. Voor deze cookie moet je vooraf toestemming geven.

2.Cookies die helpen onthouden

Deze cookies zijn nodig om een website of game goed te laten werken. Ze onthouden bijvoorbeeld je inloggegevens of de inhoud van je winkelwagentje.

Voordeel: handig
Nadeel: als je geen toestemming geeft, dan werkt de website vaak niet (of niet goed)

We noemen dit functionele cookies. Ook de game MediaMasters gebruikt functionele cookies. Zo onthoudt de computer precies waar jullie zijn gebleven in de game, en krijgt elke klas het juiste aantal punten.

3.Cookies die meten

Cookies kunnen ook meten hoeveel bezoekers er op een website komen.

Voordeel: vooral handig voor de eigenaar van de website
Nadeel: je IP-adres wordt hierbij opgeslagen, dus het is niet goed voor je privacy

Dit noemen we een first-party cookie. Deze website gebruikt ze ook. Maar wij slaan het IP-adres van jouw computer anoniem op om jouw privacy beter te beschermen.

Surfen zonder cookies? Dat doe je zo

Wil je minder spionnen op je computer? Doe dan dit:

1.Surf anoniem

Gebruik de privé-modus van je browser. Andere namen zijn: privemodus, incognitovenster of inprivate navigatie.

2.Gooi je cookies weg

Hoe? Op YouTube staan veel filmpjes met uitleg!

3.Accepteer geen cookies

Klik niet automatisch op ‘ja’. Veel websites werken ook als je op ‘nee’ klikt.

Bescherm je privacy

Gemma Steeman — Wed, 19 Jun 2019 14:54:02 +0000

Op internet wordt er veel informatie over je verzameld.

Dat is niet altijd erg, maar het is wel belangrijk om te weten. Want het kan je privacy schaden.

Wat is privacy eigenlijk? En is het echt zo belangrijk?

Hoe kun je je (online) privacy beschermen?

Wat is privacy?

Iedereen heeft recht op privacy. Dat betekent dat je een plek hebt waar je alleen kunt zijn, en waar je veilig bent. Bijvoorbeeld thuis of in je eigen slaapkamer. Ook je gedachten zijn privé. Niemand kan in je hoofd kijken wat je denkt. Gelukkig maar!

Ook op internet heb je recht op privacy. Dat betekent bijvoorbeeld:

Dat niemand jou zomaar mag bespioneren
Dat je zelf mag bepalen welke informatie je online deelt
Dat niemand ongevraagd jouw WhatsApp-berichten mag lezen
Dat niemand ongevraagd jouw foto op een website of op sociale media mag plaatsen
Dat je zelf mag bepalen wie welke informatie over jou krijgt

Waarom is privacy op internet zo belangrijk?

Om jezelf goed te kunnen ontwikkelen, heb je privacy nodig. Je moet je veilig voelen. En dat is moeilijk als iedereen alles van je weet, en de hele dag naar jou kan kijken.

Kijk maar eens naar de serie Super Stream Me, waarin twee programmamakers zichzelf 24 uur per dag laten filmen. Ook als ze douchen, poepen en ruziemaken. Uiteindelijk stoppen ze met het experiment omdat ze zich heel ongelukkig gaan voelen. Zonder privacy kun je nooit helemaal jezelf zijn.

Dus als mensen zeggen: “ik heb niets te verbergen,” dan weet jij wel beter! Sommige dingen gaan niemand iets aan.

» Extra tip: zorg altijd voor een goed wachtwoord

Simpele tips om je online privacy te beschermen

Het is moeilijk om je privacy op internet te beschermen. Want een groot deel van ons leven is online. En het delen van informatie op sociale media over jezelf is erg leuk.

Dankzij deze simpele tips kun je je privacy toch beschermen:

1.Gebruik een nickname

Alleen je echte vrienden hoeven je echte naam te weten.

2.Zet geen persoonlijke info online

Wil je niet bespioneerd worden? Deel dan geen persoonlijke gegevens in het openbaar. Het is moeilijk om je gegevens achteraf van internet te verwijderen, dus bedenk vooraf wat je online zet.

» Extra tip: zet een slotje op je profiel

3.Accepteer niet alle cookies

Cookies zijn kleine spionnen op je computer. Zo werken cookies.

4.Gebruik geen openbare wifi

Openbare wifi is handig (en vaak gratis) maar erg slecht beveiligd.

Je leest er meer over bij punt 8 van Veilig internetten.

5.Stuur geen dingen door

Bescherm ook de privacy van anderen.

Zet geen foto’s online zonder toestemming, tag niet en stuur geen persoonlijke informatie door. Dat zou je zelf ook niet willen.

Nepprofiel herkennen

Gemma Steeman — Mon, 17 Sep 2018 12:56:42 +0000

Iemand met een nep-profiel op sociale media noemen we een faker. Een voorbeeld van een faker is een 41-jarige man die een profiel aanmaakt met een nepnaam, een nepfoto en erbij zet dat hij 17 jaar is. Fakers zijn laf, vinden de meeste jongeren, want ze stelen foto’s van anderen.

Probeer een faker te ontmaskeren, het kan een kinderlokker zijn. Maar een goede faker maakt een goed profiel. Extra moeilijk dus om te herkennen.

Hoe ontmasker je een faker?

Spoedcursus: hoe ontmasker je een faker?

1.Check als eerste de profielfoto

Fakers gebruiken vaak een mooie foto, ze willen namelijk dat je een beetje verliefd op ze wordt. Je kunt die foto checken op Google Afbeeldingen met ‘reverse image search’.

Wordt de foto ook op andere websites gebruikt? Dan heb je waarschijnlijk te maken met een faker.

2.Check de vrienden

Dit vraagt om serieus speurwerk. Check de leeftijden. Iemand die vooral bevriend is met 17-jarige meisjes is verdacht. Echte mensen hebben ook vrienden die ouder zijn, bijvoorbeeld familie, buren of ouders. Bij welke sportclub is iemand lid? Op welke school zit degene? Dan is het logisch dan degene ook vrienden heeft op die sportclub en school. Hebben jullie geen gezamenlijke vrienden? Dat lijkt onbetrouwbaar.

3.Check de tijdlijn

Wat voor soort berichten heeft iemand geplaatst? Iemand die alleen maar post: ‘drop hier je snapchat en je hoort van me’ is verdacht. Ook posten fakers vaak foto’s waar ze samen met een klein kind op staan – ze zeggen dat het een broertje of neefje is. Dan komen ze betrouwbaar over.

4.Chat alleen met mensen die je ook echt persoonlijk kent

Iedereen op internet kan zich anders voordoen dan hij of zij is. Accepteer dus geen vriendschapsverzoek van iemand die je niet in het echte leven kent.

5.Vertrouw je het niet? Rapporteer, blokkeer of ontvriend

Blokkeer (of ontvriend) degene die je online lastig valt
Praat erover met je ouders of iemand die je vertrouwt
Bij de hulplijn van Offlimits en meldknop.nl kun je 24 uur per dag hulp en informatie krijgen

Wachtwoorden

Gemma Steeman — Thu, 02 Nov 2017 12:18:48 +0000

Heb jij een e-mailadres? Instagram of een eigen YouTube-kanaal? Of een account bij Minecraft of Fortnite? Dan heb je een wachtwoord (of: password) nodig om in te loggen.

Een wachtwoord beschermt jouw spullen. Bijvoorbeeld de foto’s op je telefoon, of alles wat je (online) hebt gebouwd of verdiend. Houd je wachtwoord altijd geheim. Verklap het nooit, zelfs niet aan je beste vriend(in). Alleen je vader en/of je moeder mogen het weten.

Tip: je wachtwoord is net als je tandenborstel. Nooit aan iemand anders uitlenen (yak!) en elke zes maanden een nieuwe kiezen.

Verzin jij een wachtwoord dat niemand kan raden?

Wist je dat…

Het meest gebruikte wachtwoord 123456 is. Een hacker (of een geautomatiseerd programma) kraakt dit in minder dan één seconde.

Kies wachtwoord dat niemand kan raden!

Maar let op. Zelfs als je je password geheim houdt, kan er iemand bij je inbreken. Op internet noemen we dat hacken.

Als je bent gehackt, kun je je eigen account niet meer in. Je bent je spullen kwijt, en iemand anders kan bijvoorbeeld onder jouw naam akelige berichten versturen. Onthoud: hoe moeilijker het wachtwoord, hoe moeilijker om te hacken.

Makkelijk te hacken:

Alle woorden uit het woordenboek
Je hobbies
Je idool
De naam van je huisdier
Je verjaardag
Je favoriete voetbalclub

Moeilijk te hacken:

Een zin met minimaal 16 letters)
Zet er speciale tekens in zodat het een geheime code wordt

Hoe dat moet? Dat lees je hieronder!

Veilig internet

ikbeneenpartner.nl — Wed, 11 Oct 2017 09:03:55 +0000

Online zijn is net als buiten spelen: leuk, maar wel blijven opletten. Je kunt beter niet praten met mensen die je niet kent. Zuinig zijn met andermans spullen. En aardig tegen elkaar zijn. Want op internet en sociale media kijkt de hele wereld mee.

Als je op internet met mensen praat, muziek luistert of een spelletje speelt, moet je vaak eerst een profiel aanmaken. Bijvoorbeeld bij Minecraft of bij een andere game die je graag speelt. Maar ook bij Facebook, Instagram en Snapchat.

Je kiest dan een wachtwoord. Dat is de sleutel naar je profiel. Daarmee bescherm je je video’s, je foto’s en de andere dingen die je online zet. En als je slordig omgaat met je sleutels, kan iemand bij je inbreken. Hoe blijf je veilig online?

Met deze tien tips internet je veilig.

1. Spreek niet af met iemand die je niet kent

Iedereen kan op internet. Leuke mensen, maar ook vervelende mensen. Net als buiten op straat. Niet met vreemde mensen praten, is ook een goed advies voor internet.

Heb je iemand nog nooit in het echt gezien? Voeg diegene niet toe. Word geen vrienden, ga niet chatten en niet afspreken. Zelfs niet als ze complimentjes geven of je een mooi cadeau beloven. Geloof het niet. Want vervelende mensen vermommen zich vaak als leuke mensen.

2.Word een expert in het herkennen van nepprofielen

Die vervelende mensen hebben vaak een nepprofiel. Als je slim bent, check je het eerst.

Hoe? Dat lees je hier.

3.Deel geen persoonlijke informatie

Vertel nooit waar je woont, of wat je telefoonnummer is. Dat soort informatie hoeven anderen niet te weten.

Ook jouw foto’s op Instagram of Facebook hoeft niet iedereen te zien. Zet er een slotje op. Dan kunnen alleen je vrienden of je volgers het zien.

Onthoud: op internet bestaan geen geheimen. Alles wat je zegt, kan meteen worden gekopieerd, gedeeld of opgeslagen. Je kunt het dan nooit meer offline halen. Denk dus goed na voordat je iets post.

4.Voorkom dat iemand jou imiteert

Het kan ook zijn dat je heel voorzichtig bent en iemand toch aan jouw persoonlijke gegevens komt. Iemand kan dan jouw gegevens, zoals je naam en adres, gebruiken om te doen alsof ze jou zijn.

Dat hoeft niet heel erg te zijn, maar het is wel heel vervelend als ze jouw gegevens gebruiken om bijvoorbeeld dingen online te kopen. Dat heet identiteitsfraude en is strafbaar.

Als dit jou overkomt, vraag dan hulp aan je ouders of maak een melding bij meldknop.nl.

5.Verzin een wachtwoord dat niemand kan raden

Zelfs als je je wachtwoord geheim hebt gehouden, kan er iemand bij je inbreken. Op internet noemen we dat hacken. Als je bent gehackt, kun je je eigen account niet meer in. Je bent je spullen kwijt, en iemand anders kan bijvoorbeeld onder jouw naam akelige berichten versturen.

Hoe moeilijker jouw wachtwoord, hoe moeilijk om te hacken. Verzin dus een wachtwoord dat niemand kan raden.

6.Denk goed na voor je iets download

Wil je iets van internet downloaden? Overleg dan eerst even met je ouder(s). Linkjes zijn niet altijd betrouwbaar en kunnen soms ook virussen bevatten.

Een virus is een klein programmaatje dat stiekem op je computer wordt gezet. Het kan je computer kapot maken of bestanden doorsturen naar criminelen. Foute boel dus.

Een virus zit bijvoorbeeld als bijlage gekoppeld aan een e-mail. Als je op de bijlage klikt, activeer je het virus. Je kunt ook een virus krijgen als je op internet surft. Bijvoorbeeld omdat je ergens op klikt. Dit kun je doen:

Overleg eerst met je ouders voordat je iets downloadt
Krijg je een e-mail waarin je wordt gevraagd ergens op te klikken? Check eerst deze 9 tips om een phishing-mail te herkennen
Installeer (in overleg met je ouders) een virusscanner op je pc of laptop. Die kan een virus herkennen en weghalen.

7.Herken gevaarlijke mailtjes

Inbrekers proberen soms via e-mail in te breken. Dat heet phishing.

Ze willen vooral je bankgegevens. Zodra ze die hebben, kunnen ze geld van je rekening halen.

Vroeger waren phishing-mails makkelijk te herkennen. Ze zaten vol spelfouten. Maar criminelen sturen tegenwoordig hele goede mails. Zo herken je een phishing-mail.

8.Gebruik nooit openbare wifi om te bankieren

Openbare wifi is handig (en vaak gratis) maar wel slecht beveiligd.

Ga je toch op internet via openbare wifi? Onthoud dan dit:

Nooit internetbankieren; dat doe je alleen thuis of via 3G of 4G
Niet je e-mail openen; een hacker kan via je e-mail al je wachtwoorden resetten zodat je zelf nergens meer in kunt
Gebruik het liefst websites met https://. De s staat voor secure (= veilig). Niemand kan dan volgen wat je doet.
Een website is altijd veiliger dan een app

9.Controleer altijd de afzender

Iemand kan zich voordoen als iemand die jij kent en je proberen om iets te vragen. Krijg je zo’n berichtje, maar herken je het nummer niet? Vraag het dan eerst even na bij die persoon. Is het inderdaad iemand anders? Blokkeer dan het nummer.

Zelfs als je wordt gebeld door een onbekend nummer en je hoort een stem die klinkt als iemand die je kent is het goed om eerst even bij die persoon te checken of het wel echt is. Met behulp van voice cloning kunnen stemmen van personen worden nagemaakt waardoor zo’n telefoontje nét echt lijkt.

Als iemand doet alsof die iemand anders is en jou zo om iets proberen te vragen noem je dat catfishing.

10.Maak afspraken met je ouders

Praat met je ouders over wat je doet op internet. Als ze horen dat jij veel goede tips kent, zijn ze vast onder de indruk.

Kijk ook eens naar het filmpje ‘Digitips’ hiernaast.

Je ouders kunnen je altijd helpen. Want het kan op internet gebeuren dat je rare dingen ziet. Bijvoorbeeld als iemand vervelende berichten stuurt. Of een plaatje met blote mensen of een video met geweld. Dat kan iedereen overkomen.

Tip: klik het scherm niet meteen weg, je mag het wel dichtklappen of wegdraaien. Roep je ouders (of je juf/meester) en vertel wat je vervelend vond. Was je ergens naar op zoek? Probeer het daarna nog eens met een andere zoekterm.

Liever niet met je ouders praten? Je kunt ook terecht bij meldknop.nl.

Stel jezelf deze vraag

Als jij morgen leraar zou zijn, wat zou je de klas dan leren over veilig internetten?

Bescherm jezelf op internet Archives - Hoe?Zo! Mediawijs