Robots, techniek & computers Archives - Hoe?Zo! Mediawijs Leuk, veilig en slim gebruik van internet en (sociale) media Tue, 29 Oct 2024 08:19:05 +0000 nl-NL hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 Kunstmatige intelligentie (AI) https://www.hoezomediawijs.nl/kunstmatige-intelligentie/ Mon, 16 Nov 2020 09:52:15 +0000 https://www.hoezomediawijs.nl/?p=8923 Is kunstmatige intelligentie gevaarlijk, of juist handig? Van robothond tot YouTube-algoritme

The post Kunstmatige intelligentie (AI) appeared first on Hoe?Zo! Mediawijs.

]]> Kunstmatige intelligentie betekent dat computers steeds slimmer worden en zelf problemen kunnen oplossen. De afkorting die je vaak ziet is AI. Dat komt uit het Engels: artificial intelligence.

Kunstmatige intelligentie maakt de leukste dingen mogelijk. Maar een computer die zelf nadenkt kan ook best eng zijn. Waar zou jij AI voor gebruiken? En waarvoor liever niet? In de video hieronder vertellen jongeren waar zij AI wel en niet voor gebruiken.

Hoe werkt AI?

Computers kunnen heel snel patronen herkennen. Als de computer veel plaatjes van katten en honden ziet, gaat het deze herkennen. Hoe meer plaatjes, hoe beter de herkenning wordt. De computer leert dus van de informatie die mensen hem geven. Met AI wordt het denken van de mens nagemaakt.

Een plaatje zoeken via Google, je tv aanzetten met je stem of een robot die je gezelschap houdt: dat is allemaal mogelijk door AI.

ChatGPT is een andere bekende toepassing van AI. Het is een ’taalmodel’: een systeem dat heel veel tekst van het internet heeft gelezen, en die data gebruikt om zelf nieuwe teksten te schrijven. Jij geeft een opdracht en ChatGPT schrijft een volledige tekst voor je. Zou jij dit gebruiken, bijvoorbeeld voor je huiswerk?

Een ander goed voorbeeld van AI is de schaakcomputer. Mensen geven een schaakcomputer heel veel informatie over de strategieën en regels van het spel. Nadat de computer al deze informatie heeft verwerkt, kan-ie zelfstandig een potje schaken tegen een mens.

Wist je dat… in 1997 een schaakcomputer (met de naam Deep Blue) een potje won van de wereldkampioen schaken, Garri Kasparov? Na de wedstrijd gooide Kasparov zijn armen in de lucht en verliet hij verbaasd het podium. Verliezen van een computer kan dus zelfs de beste overkomen!

Is AI handig?

Je bent dagelijks meer in contact met AI dan je misschien denkt. Ook allerlei apps op je mobieltje gebruiken AI. Een paar voorbeelden:

1.Spotify gebruikt AI om erachter te komen naar welke muziek jij graag luistert. Zo kan het jou nieuwe muziek aanraden, waarvan het denkt dat jij die ook leuk gaat vinden.

2.Op zoek naar foto’s voor in je spreekbeurt? Google Afbeeldingen gebruikt AI om foto’s te laten zien die het beste bij jouw zoekopdracht passen.

3.Nooit verdwalen: route-apps zoals Google Maps gebruiken AI om de handigste en snelste route te berekenen. Lopend, met de fiets of met de trein.

4.Facebook gebruikt AI om ongewenste berichten en nepaccounts op te sporen. Zo wil Facebook het platform leuk en veilig houden.

5.Heb jij thuis Siri of Alexa? Of stel je weleens een vraag aan de Google assistent? Ook deze slimme assistenten werken op AI. Gewoon in je huiskamer dus! Hoe vind je dat?

Vaak is er sprake van algoritmes. Wil je daar meer over weten? Kijk het filmpje hiernaast.

Als computers steeds meer op mensen gaan lijken, kan dat een hoop werk uit handen nemen. Zo kan een computer goed advies geven bij behandelingen in het ziekenhuis. Computers vergeten namelijk nooit informatie. In de toekomst kunnen moeilijke en lange operaties worden uitgevoerd door kunstmatige intelligentie. Robots worden nooit moe!

Is AI gevaarlijk?

Sommige wetenschappers zijn bezorgd over AI. Computers die voor jou keuzes maken, kun je die wel vertrouwen? Als mensen moeten we zorgen dat AI werkt zoals wij dat willen. Daar moeten de makers van AI dus goed over nadenken.

Moeilijke keuzes

Het is nog niet zo gemakkelijk. De makers van een zelfrijdende auto staan bijvoorbeeld voor deze lastige keuze: stel je voor dat de remmen van de auto niet meer werken, terwijl deze door een drukke straat rijdt. Wat moet er dan gebeuren? Kiest de auto ervoor om de bestuurder van de auto in veiligheid te brengen? Of is de veiligheid van de brommer naast hem belangijker?

Hoe ver mag AI gaan?

AI roept ook vragen op over privacy. In China hangen bij sommige stoplichten camera’s die jouw gezicht kunnen herkennen. Door rood lopen kan dus niet zomaar. Je wordt met de technologie in de gaten gehouden. Dit roept natuurlijk de vraag op waar AI wel voor gebruikt mag worden en waarvoor niet. En wat er met alle verzamelde gegevens gebeurt.

Een robot is geen mens

Een andere beperking is dat AI het menselijk brein nooit helemaal kan vervangen. Ook heeft een computer of robot geen emoties, en geen gevoel voor humor. Toch is het verschil soms moeilijk te zien. MyAI, een chatbot in Snapchat, gedroeg zich bijvoorbeeld wel héél erg als een mens. Denk je dat jij een AI kunt herkennen?

Robots worden trouwens ook weleens aangezien voor een mens … oeps!

Doe-opdracht

Waar zou jij AI voor willen gebruiken? Bedenk een probleem in de wereld dat jij wilt gaan oplossen met AI. Heb je een idee? Mooi! Gebruik je fantasie en schrijf een kort science fiction verhaaltje over hoe jij AI wilt gebruiken om dat probleem op te lossen. Je kunt er ook een tekening of ander kunstwerk van maken. Hoe ziet jouw creatie eruit? Deel het resultaat met een ander. Hoe zien jullie de toekomst?

Meer weten?

Op de websites hieronder kun je meer informatie vinden over kunstmatige intelligentie.

The post Kunstmatige intelligentie (AI) appeared first on Hoe?Zo! Mediawijs.

]]> Hoe werkt internet? https://www.hoezomediawijs.nl/hoewerktinternet/ Wed, 08 Nov 2017 14:35:34 +0000 http://jeugd.mediawijsheid.nl/?p=7122 Hoe is internet ontstaan? En hoe werkt het eigenlijk?

The post Hoe werkt internet? appeared first on Hoe?Zo! Mediawijs.

]]> Je hoeft er nauwelijks over na te denken. Je klapt je laptop open, klikt op een link en daar zie je teksten, een plaatje of een filmpje. Superleuk! Je bent verbonden met internet en dus verbonden met veel andere computers in de wereld.

Hoe werkt internet precies? Hieronder leggen we het uit. Je kunt er meer over lezen in het jeugdboek WWW.wat?

Internet is eigenlijk heel veel computers die met elkaar zijn verbonden. Het is een netwerk van miljarden computers over de hele wereld. Zo’n netwerk lijkt op een spinnenweb. Via kabels en radiosignalen kun je berichten, foto’s, muziek en video’s de aarde rondsturen.

Het woord internet is de afkorting van interconnected networks. Dat betekent verbonden netwerken.

Hoe werkt internet?

Internet lijkt op een spinnenweb, alle computers zijn met elkaar verbonden

Wie heeft internet uitgevonden?

Ongeveer 50 jaar geleden wilde het Amerikaanse leger geheime boodschappen uitwisselen. Alle communicatie liep toen nog via één plek; een centrale. Maar zo’n centrale is een makkelijk doelwit voor de vijand. Als de centrale uitvalt, werkt niets meer.

Paul Baran (een computerexpert) en Donald Davies (een natuurkundige) bedachten het volgende: we verbinden 4 computers in 4 steden met elkaar via verschillende lijnen. Als er één lijn uitvalt, dan blijven de andere lijnen gewoon werken.

Dit was de voorganger van het internet dat we nu kennen. Het heette Arpanet. Tijdens het testen wisselden Baran en Davies 3 letters uit: LOG (voor het woord login, oftewel inloggen). Maar de ‘G’ is nooit doorgekomen; de computers waren toen al oververhit en sloegen op tilt.

Wist je dat…

Nederland het 2e land ter wereld was dat werd aangesloten op internet? Dat was in 1988. Alleen de Verenigde Staten waren eerder.

Hoe zit internet in elkaar?

Internet bestaat uit verschillende onderdelen. Het grootste stuk is het world wide web (www). Dat is het deel van internet waar je websites kunt vinden. De uitvinder van het world wide web is Tim Berners-Lee.

Hij voegde twee technieken samen: internet en hypertext. Met hypertext koppelde hij teksten en beelden aan elkaar. Zo maakte hij de eerste website. Bovendien bedacht hij de browser. Daarmee kon je de website bekijken. En vanaf dat moment was het ineens heel makkelijk om tussen 2 websites heen en weer te springen. Je hoefde alleen maar te klikken.

Andere onderdelen van internet gebruik je bijvoorbeeld om e-mails te versturen, via internet te bellen, met vrienden online een game te spelen, te chatten en online radio te luisteren of video’s te kijken. Al die verschillende onderdelen zijn via internet met elkaar verbonden.

Wist je dat…

Internet een echte beschermheilige heeft? Zijn naam is Isidorus van Sevilla, ook wel Isidoor genoemd.

Hij schreef encyclopedieën. Dat zijn hele, hele dikke boeken waarin je alles kunt opzoeken wat je wilt weten. Een soort voorloper op internet dus. De encyclopedieën van Isidorus waren populair.

Zijn naamdag vieren we op 4 april.

Doe-opdracht

  • Maak een lijst met 3 dingen die leuk zijn aan internet
  • Maak een lijst van 3 dingen die minder leuk zijn
  • Maak (samen met een klasgenoot) een vlog voor oudere mensen waarin je uitlegt hoe internet werkt. Gebruik je eigen woorden.

Doe-opdracht

Hoeveel weet jij eigenlijk over internet? Doe deze Wat is Waar-Quiz over de geschiedenis en de toekomst van internet en mobiele telefoons.

Meer weten?

Kijk eens op onderstaande websites, daar staat veel informatie en leuke filmpjes over de werking van internet.

The post Hoe werkt internet? appeared first on Hoe?Zo! Mediawijs.

]]>